Tussen 2019 en 2024 voerde Dr. Joy Van de Cauter (UGent) het onderzoeksproject “Return to Work of Transgender and Gender Diverse People” uit. Dit project onderzocht hoe arbeidsgeneeskunde een rol kan spelen bij de werkhervatting van transgender en genderdiverse (TGD) personen tijdens en na gendertransitie. De resultaten verschenen in internationale tijdschriften en vormen de basis voor een nieuwe RTW-tool voor arbeidsartsen.

📄 Wetenschappelijke publicaties

1.Van de Cauter J, Van Schoorisse H, Van de Velde D, Motmans J, Braeckman L.
Return to work of transgender people: A systematic review through the blender of occupational health.
PLoS ONE, 2021.

Deze systematische literatuurstudie toont dat er wereldwijd opvallend weinig onderzoek bestaat over de werkhervatting van transgender personen. Objectieve gegevens over herstel, ziekteverzuim of terugkeer naar werk ontbreken bijna volledig. Wat wél bekend is, wijst op belangrijke drempels: discriminatie, beperkte ondersteuning en een groot gebrek aan kennis bij zorgverleners en werkgevers. Tegelijk tonen de beschikbare studies dat begripvolle communicatie, duidelijke afspraken en een transitieplan het werkproces sterk kunnen ondersteunen

→ Lees de publicatie (open access)

2.Van de Cauter J, Van de Velde D, Motmans J, Braeckman L.
Exploring work absences and return to work during social transition and following gender-affirming care: A mixed-methods approach. Journal of Occupational Rehabilitation, 2024.

Deze studie verkent hoe transgender en genderdiverse personen werkafwezigheden en werkhervatting ervaren tijdens sociale transitie en na genderbevestigende zorg. Met een mixed-methods aanpak toont het onderzoek dat niet alleen medische ingrepen, maar ook psychosociale factoren, werkcontext en ondersteuning door werkgevers en arbeidsartsen het verloop van werkhervatting bepalen. De bevindingen vormen een belangrijke bouwsteen voor de ontwikkeling van de RTW-tool voor (arbeids)artsen.

→ Lees de publicatie (open access)

3. Van de Cauter, J., Motmans, J., Van de Velde, D., & Braeckman, L. (2025). Understanding sustainable return to work during gender transition, a (mixed method) diary-based single-case study of a transgender woman: spiegel im spiegel. International Journal of Transgender Health.

Dit gemengd onderzoek (single-case studie) volgt over 12 maanden een transgender vrouw tijdens haar socio-medische transitie en werkhervatting. De combinatie van dagboekgegevens, kwalitatieve reflecties en longitudinale meetgegevens toont een veranderend patroon van emoties, verwachtingen, zelfvertrouwen en werkvermogen. De bevindingen benadrukken dat duurzame werkhervatting sterk afhankelijk is van genderbevestiging, gendercomfort én van een individuele, dynamische en holistische begeleiding door meerdere actoren. Voor (arbeids)artsen en bedrijfs- / arbeidsomgevingen betekent dit: bewustzijn over cisnormatieve werkculturen, anticiperen op psychosociale drempels én het creëren van een persoonsgerichte, inclusieve werkomgeving.

→ Lees de publicatie (open access)

4.Van de Cauter J, Motmans J, Van de Velde D, Bernaers L, Braeckman L.
Perceptions of occupational physicians in supporting transgender and gender-diverse people (returning) at work — The uncharted territory of gender-diverse occupational healthcare.
BMJ Open, 2025.

Deze focusgroepstudie bracht voor het eerst de ervaringen en noden van Belgische arbeidsartsen in kaart. De resultaten tonen dat artsen vaak zoekend zijn naar de juiste professionele houding en nood hebben aan genderinclusieve training en praktische richtlijnen.

→ Lees de publicatie (open access)

🧭 RTW-tool voor (arbeids)artsen

De Return to Work-tool is ontwikkeld om artsen te ondersteunen bij het begeleiden van TGD personen tijdens hun werkhervatting.
De tool omvat 2 gidsen (een hulpgids en praktijkgids) en biedt:

– een overzicht van medische, sociale en organisatorische aandachtspunten;
– strategieën en communicatietips per fase van de transitie;
– voorbeeldcases uit de praktijk;
– en een vlaggensysteem om risico’s en ondersteuningsniveaus te onderscheiden.

De tool is gebaseerd op inzichten uit het doctoraatsonderzoek, focusgroepen met arbeidsartsen en masterproeven over gendertransitie en werkhervatting.

Feedback/opmerkingen?! Mail naar joy.vandecauter@ugent.be

👉 Download de RTW-tool (PDF): 

1. Gendertransitie op het werk: een hulpgids voor (arbeids)artsen 
2. Gendertransitie op het werk: praktijkvoorbeelden

📬 Meer weten?

Bezoek de blogsectie voor onderzoeksupdates, good practices en reflecties over genderinclusieve arbeidsgeneeskunde