Als arbeidsarts kwam ik (Joy Van de Cauter) via een cli\u00ebnt in contact met transgenderzorg, maar werd geconfronteerd met een gebrek aan hulptools om mijn cli\u00ebnt tijdens die moeilijke periode te begeleiden. Mijn ervaringen inspireerden mij om het project \u2018Return to Work of Transgender People\u2019 op te starten. Met dat onderzoek wil ik zelf een hulptool ontwikkelen om gendervariante personen op het werk op maat te ondersteunen. Dit\u00a0project\u00a0wordt gevoerd in samenwerking met het Transgender Infopunt, ASBL Face \u00e0 Toi-M\u00eame en met ondersteuning van het RIZIV.<\/p>\n
Steun uit alle hoeken<\/h3>\n
Op basis van bevragingen en interviews afgenomen tijdens de eerste fase van het project, kregen we een ruw beeld van hoe een transitie op de Belgische werkvloer verloopt en wat trans personen zelf als belangrijk beschouwen. Een eerste opvallende bevinding is het grote aantal trans personen dat op de werkvloer uit de kast is gekomen: zo\u2019n 86% van de respondenten liet weten al een sociale transitie op het werk te hebben gedaan. Bij een sociale transitie ga je leven volgens je genderidentiteit en breng je je directe omgeving op de hoogte van bepaalde veranderingen en noden. Zoals een respondente het mooi verwoorde:\u00a0..\u201dJe gaat niet alleen in transitie, je hele omgeving gaat mee in transitie..\u201d.<\/em>\u00a0Niet alle trans personen die een sociale transitie doen kiezen trouwens voor een medische transitie, maar bijna 80% van onze respondenten koos toch voor \u00e9\u00e9n tot meerdere stappen binnen transgenderzorg.<\/p>\n Een tweede opvallende bevinding is dat maar liefst 90% van de bevraagden het werk hervatte na het nemen van medische stappen binnen transgenderzorg die gepaard gingen met een medische afwezigheid, zoals bijvoorbeeld een genderbevestigende operatie. In de meerderheid van de gevallen gebeurde die werkhervatting bij dezelfde werkgever. Dat is een opvallend resultaat, want uit onze eerdere recente\u00a0systematische literatuurstudie<\/a>\u00a0van de internationale literatuur bleek dat een groot deel van trans personen hun job verloren (6\u201327%), op hun werk gedegradeerd werden (10\u201324%) of een andere functie zochten (12\u201346%).<\/p>\n Geinterviewden waren vaak niet ge\u00efnformeerd over regelingen omtrent medische afwezigheden en financi\u00eble aspecten zoals gewaarborgd loon en uitkeringen via het ziekenfonds. Trans personen erkenden de nood aan een flexibel werkbeleid, zeker als het gaat om het navigeren tussen consultaties binnen transgenderzorg en de werkuren waardoor hun werk-priv\u00e9-balans vaak onder druk staat. Het idee van \u2018transitieverlof\u2019 leek daarbij erg aantrekkelijk. Helaas zijn nog heel wat trans personen niet op de hoogte van hun rechten of mogelijkheden tijdens hun transitie op het werk of angstig om gebruik te maken van die rechten.<\/p>\n Verder vonden heel wat respondenten dat er nood was aan meer bewustwording over het genderthema op de volledige werkvloer. Wanneer een collega uit de kast is gekomen, is het voor het welzijn van deze persoon van groot belang dat collega\u2019s zich open opstellen en bijvoorbeeld de nieuwe naam en voornaamwoorden gebruiken. Op die uitdagingen zijn niet alle bedrijven en organisaties voorbereid.<\/p>\n Niet alle trans personen bewandelen hetzelfde traject. Zo blijken trans vrouwen een meer kwetsbare positie te bekleden op de arbeidsmarkt dan trans mannen, terwijl deze laatsten in andere domeinen zoals bijvoorbeeld onderwijs\u00a0(Motmans et al. 2017)<\/a>\u00a0kwetsbaarder zijn.\u00a0Eerder onderzoek<\/a>\u00a0toonde bijvoorbeeld aan dat trans vrouwen vaker werkzoekende zijn dan trans mannen en zij gemiddeld pas op een latere leeftijd uit de kast komen. De eerste resultaten van het \u2018Return to Work of Transgender People\u2019-project bevestigen die tendensen. Daarnaast stelden we vast dat een kwart van de respondenten niet binnen de binaire tweedeling \u2018trans man\u2019 of \u2018trans vrouw\u2019 vallen wat hun zichtbaarheid vaak beperkt. Die groep, die onder de parapluterm \u2018non-binair\u2019 valt, botst vaak op onbegrip, omdat de samenleving en de werkcultuur niet weet hoe men met die non-binariteit of gender flu\u00efditeit moet omgaan.<\/p>\n In de volgende fase van het project focussen we ons omwille van die redenen specifiek op trans vrouwen en non-binaire personen. Door middel van een dagboekstudie worden trans vrouwen en non-binaire personen opgevolgd tijdens hun coming-out, transitie, herstel en werkhervatting. Via die directe inkijk in hun ervaringen hopen we de obstakels waarmee die groep wordt geconfronteerd tijdens de transitie op het werk diepgaander te bestuderen, alsook de succesfactoren van werkhervattingen. Op die manier kan de hulptool die zal worden ontwikkeld handvaten bieden aan trans en gender non-binaire personen en hun omgeving.<\/p>\n We zijn momenteel nog op zoek naar participanten voor de tweede fase van het onderzoek, de dagboekstudie. Personen die zich identificeren als trans vrouw of non-binair persoon, medische stappen zetten binnen transgenderzorg en terug starten met werken na een afwezigheid op het werk in de loop van 2022 kunnen voor meer informatie contact opnemen via mail (<\/strong>Joy.VandeCauter@UGent.be<\/strong><\/a>) of via het nummer +32 477 92 23 64\u00a0 (sms of whatsapp berichtje of laat een voicemail na) of via <\/strong>Instagram<\/strong><\/a>\u00a0(@rtw_transgender_persons). Er wordt voor deelname een mooie vergoeding voorzien onder vorm van cadeaucheques met een totale waarde van 200\u20ac.<\/strong><\/p>\n Door arbeidsarts en doctoraatsstudente Joy Van de Cauter en communicatiemedewerkster Anke De Malsche (Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg ;\u00a0<\/strong>Joy.VandeCauter@UGent.be<\/strong><\/a>\u00a0et\u00a0<\/strong>Anke.DeMalsche@UGent.be<\/strong><\/a>).<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/rtwoftransgenderpersons.com\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Rainbow_flag_and_blue_skies.jpg?resize=300%2C200&ssl=1\")
Het is positief dat zoveel trans personen in Belgi\u00eb terug aan het werk kunnen en willen, nadat ze een transitie zijn begonnen. Toch is dit maar een deel van het verhaal, want slechts 27% van de bevraagden kreeg concreet advies of werkaanpassingen van hun arbeidsarts. Heel vaak was er zelfs geen contact en werden trans personen niet verwezen naar de arbeidsgeneeskundige dienst of waren ze zelfs niet op de hoogte van het bestaan van een Dienst voor Preventie en Bescherming op het werk. Transparante communicatie vanuit de bedrijven over mogelijke ondersteunende diensten is nochtans van groot belang. Verschillende ge\u00efnterviewden kaarten dan ook het bestaan van een centraal aanspreekpunt binnenin het bedrijf aan als iets ontontbeerlijk om bij de juiste diensten of personen terecht te kunnen voor hulp of ondersteuning. Trans personen belanden op dit moment namelijk nog vaak bij hun collega\u2019s of leidinggevende voor (praktische) steun terwijl deze vaak niet beschikken over alle nodige informatie. Dat de arbeidsarts goed ge\u00efnformeerd is omtrent het genderthema en transgenderzorg was belangrijk voor heel wat ge\u00efnterviewden zodat er adequaat advies kan gegeven worden wat betreft eventuele werkaanpassingen bij de werkhervatting maar ook dat trans personen zich comfortabel kunnen voelen tijdens het gesprek en de raadpleging een\u00a0safe space<\/em>\u00a0is.<\/p>\nRechten en mogelijkheden<\/h3>\n
Werkhervatting bij trans vrouwen en non-binaire personen<\/h3>\n